ღმერთმა ადამიანი საუკეთესო ქმნილებად გააჩინა და საოცარი უნარებით შეამკო. ღმერთმა ადამიანს ასევე უწყალობა დიდი პატივი და მისი
მიმართვის ადრესატად აქცია. მან ასწავლა ადამიანს ყველაფერი ის, რაც
მან არ აცოდა და ამის შედეგად ადამიანი სხვა არსებებთან შედარებით
მაღალ საფეხურზე ავიდა. ამრიგად, ღმერთმა ადამიანს მრავალი წყალობა არგუნა და ამის პარალელურად დიდი პასუხისმგებლობა დააკისრა.
ღმერთმა ადამიანს შუამავლები და წმინდა წიგნები მოუვლინა, რათა ეს
პასუხისმგებლობა გაეაზრებინა და სწორად ეცხოვრა. შედეგად ადამიანმა თავი დააღწია ურწმუნოების ჭაობს და რწმენის ნათელით შეიმოსა.
შუამავლებისა და წმინდა წიგნების მიერ მოტანილ მოძღვრებას სარწმუნოება ეწოდება და სწორედ სარწმუნოება გვასწავლის, თუ როგორ უნდა
იცხოვროს ადამიანმა.
წინამდებარე წიგნი ,,ისლამის ცოდნის წყარო” წარმოადგენს
ისლამის დებულებათა კრებულს, რომელიც დაწერილია ფროფესორ
ჰამდი დონდურენის მიერ. წიგნში მოცემული თითოეული საკითხი
ეყრდნობა ყურანისა და ჰადისის სანდო მტკიცებულებებს. წიგნში
მოცემულია აგრეთვე ისლამის რწმენისა და სამართლებრივი მიმდინარეობების წარმოშობისა და განვითარების ისტორია. თითოეული
საკითხი განხილულია ოთხი ძირითადი მიმდინარეობის მიხედვით
და კონკრეტულ დებულებებს თან ახლავს მტკიცებულებები, რომელთა მიხედვით მიღებული იქნა შესაბამისი გადაწყვეტილებები.
ყოვლისშემძლე ალლაჰს სურს, რომ მისი მსახურები
ბედნიერები იყვნენ. ის თავის მსახურებს მაცნეებს უგზავნის, რათა ასწავლონ ადამიანებს, როგორ მიაღწიონ
ბედნიერ ყოფას. მაცნეები არიან ადამიანების მეგზურები და მასწავლებლები. ისინი ხალხს ყოვლისშემძლე
ალლაჰს აცნობენ და ამ სამყაროში ცხოვრების წესებს
ასწავლიან. ასე იყო ყოველთვის, დაწყებული პირველი
შუამავალი ადამიდან, ბოლო შუამავალი მუჰამედით
დამთავრებული, მშვიდობა და ალაჰის სალამი იყოს მათზე.
თქვენ იცით, რომ ჩვენი შუამავალის გამონათქვამებს
ჰადისებს უწოდებენ?! შუამავალმა, რომელმაც მოგვიტანა ჩვენ წმინდა ყურანი, რომელიც უზენაესი უფლის
ბრძანებას წარმოადგენს, თავის ჰადისებში განმარტა
ღვთიური მცნებები. ჰადისებში ჩვენი საყვარელი შუამავალი გვასწავლის, როგორ უნდა მოვიქცეთ, რომ მივაღწიოთ ბედნიერებას ამქვეყნიერ და მომავალ ცხოვრებაში.
ჩვენ, რაც შეიძლება მეტი უნდა ვიკითხოთ წმინდა ჰადისები, რათა კარგად გავიგოთ ყოვლისშემძლე ალლაჰის
ბრძანებები და უშეცდომოდ შევისწავლოთ ჩვენი მშვენიერი რელიგია. გასული საუკუნეების განმავლობაში,
ისლამის დიდებულმა სწავლულებმა, შუამავალის გამონათქვამებიდან მოამზადეს ორმოცი ჰადისის კრებული
და ამ გზით მუსლიმებს გაუადვილეს წმინდა ჰადისების
შესწავლა.
6
დავწერე თქვენთვის ჩემი მეორმოცე წიგნი, მსურდა,
რომ ის გამხდარიყო ორმოცი ჰადისის ერთგვარი თაიგული, შედგენილი ჩვენი შუამავალის გამონათქვამების
საფუძველზე. ვიცი როგორ გიყვართ მოთხრობები, ამიტომ თითოეულ ჰადისს თან წავუმძღვარე მოთხრობა.
ინშაალლაჰ, მოგეწონებათ ჩემი წიგნი. თუ წიგნი მოგეწონებათ, ძვირფასო ბავშვებო, გთხოვთ, წაიკითხოთ
დუა (ლოცვა) ჩემთვის.
ყოვლისშემძლე ღმერთმა თავის მონა-მსახურებს, ჭეშმარიტებაში ჩასაწვდომად, უამრავი საშუალება უწყალობა. ამათგან ერთ-ერთი, ღვთისმოსავი ადამიანების სახით, სწორი გზის მაჩვენებლების
მოვლენაა. ეს ადამიანები შუამავლებია, რომელთაც ერგოთ პატივი
უზენაესი ალლაჰისგან ზეშთაგონება გარდმოვლინებოდათ. უბადლო მაგალითებად მოვლენილ შუამავლებს დაეკისრათ ალლაჰის
აიათების თანამიმდევრებამდე, სიტყვა-სიტყვით კითხვითა და ქადაგებით მიტანა.
შუამავლების გამოგზავნა დიადი ღმერთის წყალობის მნიშვნელოვანი გამოხატულებაა, იგი შუამავალი ადამით იწყება და სრულიად კაცობრიობას მოიცავს.
ეს წიგნი წარმოადგენს სახელმძღვანელო წიგნის _შუამავლების ჯაჭვი
1-ის გაგრძელებას და შედგენილია იგივე წესებითა და მეთოდებით. მასში
მოთხრობილია:
სასწაულმოქმედი კვერთხით, ზღვარგადასული ფარაონი წითელი ზღვის
ტალღებში დაახრჩო. - შუამავალ მუსაზე
მუსას ღვთისმოსავ ძმა _ შუამავალ ჰარუნზე, რომელიც მას ყოველთვის
ეხმარებოდა.
ღმერთის ხსენებით მთების, ქვების, ველური ცხოველების აღმაფრთოვანებელ
შუამავალ დავუდზე.
შუამავალ სულეიმანზე, რომელსაც უზარმაზარ სასულთნოს ფლობდა,
მაგრამ გულში არასდროს დაუმკვიდრებია.
სიკვდილის შემდეგ მკვდრეთით აღმდგარ, განკითხვის დღეს ხელახლა
გაცოცხლების მაგალითზე _ შუამავალ უზეირზე.
ღრმა ჩაფიქრების შედეგად მოთმინების გასალეს ქვად ქცეულ _შუამავალ
ეიუბზე.
შუამავალ იუნუსზე, რომელიც სულიერი ექსტაზის საშუალებით ჩასწვდა
ღმერთზე ცოდვების მიტევების თხოვნის, ვედრებისა თუ ღმერთის ხსენების
ჭეშმარიტებას და მათი საშუალებით წყვდიადს თავი დააღწია.
შუამავალ ილიასზე, რომელიც ეზიარა მიმართვას: `ილიასს სალამი~,
რაც ღმერთის წყალობისა და ყურადღების დამსახურების გამომხატველია.
არსებათა შორის აღმატებულ შუამავალ ელიასზე.
ზულქიფლზე, რომელსაც ღმერთი უხვად სწყალობდა.
საოცარი რჩევებით ლეგენდადქცეულ, ხილულ და უხილავ დაავადებათა
ექიმების უხუცეს _ შუამავალ ლოყმანზე.
6
ოპ
მორჩილ შუამავალ ზექერიაზე, რომელიც უსამართლობის მსხვერპლი
გახდა. როცა ის ხერხით გადახერხეს, ალლაჰისადმი მინდობა და მორჩილება
შეინარჩუნა და ერთხელაც არ დაუკვნესია.
მამის _ ზექერიას მსგავსად, ღმერთისთვის შეჰიდად დაცემულ იაჰიაზე.
ზეციურ ისაზე (იესო), რომელიც სულით განწმენდილი ღმერთისადმი
მორჩილებით და ვედრებით კურნავდა ავადმყოფებს და აცოცხლებდა
მიცვალებულებს.
კომისიის წევრებსა და ამხანაგებს აკადემიიდან, (ჩემს სულიერ ძმებს)უღრმეს
მადლობას ვუხდი ნაშრომის ამგვარად მომზადებისათვის და ღმერთს ვთხოვ,
ნაშრომები მუდმივი სიკეთის წყაროდ იქცეს. მასვე ვევედრები, მოგვიტევოს
ჩვენი ნებსით თუ უნებლიედ დაშვებული შეცდომები და მის უსაზღვრო
წყალობას ვეფარებით, რამეთუ შემწეობა მხოლოდ ღმერთს ხელეწიფება.
ყურანის
ღმერთმა დიადმა გამჩენმა სამყაროს ,მიწის და ცათა არაფრისგან
უამრავი და დაადგინა არსებად ამაღლებულ ყველაზე ადამიანი
ადამიანმა დღიდან პირველივე გაჩენის .დააკისრა მოვალეობა
კანონების მოვლინებული გზით) ზეშთაგონების-ვაჰის (მიერ ღმერთის
სიკვდილის .გაითავისა) კანონები (წესები ცხოვრების საფუძველზე
ის არსებობაში სიცოცხლის იმქვეყნიური ,ახალი ,სხვა შემდეგ
და სიკეთისა გონებით თავისი ადამიანმა .დარწმუნდა ამქვეყნადვე
.შეძლო განსხვავება ერთმანეთისგან ბოროტების
(.ს.ა.ს (მუჰამმედზე შუამავალ ბოლო სამყაროს ქერიმი ყურანი
.წიგნია ღვთიური ზეშთაგონებული მიერ ღმერთის უზენაესი
როგორც გზითაც რა ,ასწავლის გზას ჭეშმარიტ ადამიანებს ის
ყურანი .შესაძლებელი მოპოვებაა ბედნიერების საიქიო ისე ,სააქაო
იგი ღმერთმა დიადმა .სხივია დამაკავშირებელი ალლაჰთან ქერიმი
გასუფთავების გულების ავი ,განქარვების ნაღველის ადამიანთა
მიერ ღმერთის ადამიანისთვის მორწმუნე .გამოგზავნა მიზნით
მიზნის დიდი უფრო შესწავლაზე ქერიმის ყურანი ზემოვლენილი
ებუ წმინდა) .ს.ა.ს (მუჰამმედი შუამავალი .შეუძლებელია დასახვა
:მიმართავდა ასე ზერს
აიათის ერთი ყურანის ძვირფასი შენთვის ,ზერ ებუ ,ო`
ასი ვიდრე ,ხეირიანია უფრო გასვლა სახლიდან დილით შესასწავლად
.~შესრულება ლოცვის მუხლი
ალლაჰის შერიფში ჰადისი დაკავშირებით საკითხთან ამ
ვინც ,ისაა ხეირიანი ყველაზე თქვენში `:ბრძანებს) .ს.ა.ს (შუამავალი
~.ასწავლის სხვებს და სწავლობს ყურანს
ისე არც შესწავლა ყურანის ,შემსწავლელო ყურანის ძვირფასი
ანბანთან ენების დანარჩენი შესწავლა ანბანის მისი ,პირიქით .ძნელია
ანბანი ქერიმის ყურანი გვაქვს იმედი .ადვილია უფრო შედარებით
.შეისწავლოთ დროში მოკლე კითხვა არაბული მოგცემთ საშუალებას
.ისურვეთ შესწავლა წიგნის საღვთო დიდი ამ რომ ,ვარ მოხარული
!გისურვებთ წარმატებებს
ველაა იესსირ რაბბი `:შევევედროთ ასე ღმერთს გამჩენ
ნუ ,გამიადვილე ,ჩემო ღმერთო~ (ხეირ ბილ თემიმ რაბბი ესსირ'თუ
!აამიინ .!)დამამთავრებინე ხეირიანად და გამიძნელე
მოწყალე და უმწყალობლესი ალლაჰის სახელით
დიდება ალლაჰს, რომელმაც შექმნა მთელი სამყარო და ყველაფერი
გარკვეულ სიბრძნეს და კონკრეტულ მიზანს დაუქვემდებარა. ასევე ღრმა
პატივისცემას გამოვხატავ წმ. შუამავლის მიმართ, რომელმაც ეს სიბრძნე
ჩვენ შეგვასწავლა. მისი ყოველი მდგომარეობა, სიტყვები და ქცევები
ჩვენთვის უზადო მასწავლებელია. ასევე პატივისცემა მინდა გამოვხატო წმ.
შუამავლის ყველა იმ თანამებრძოლისა და მეგობრის მიმართ, რომლებმაც
აღიარეს ისლამი და მთელი ცხოვრება წმ. შუამავლის გვერდით იდგნენ.
წინამდებარე წიგნი, რომელიც ღმერთის ბრძანებებისა და აკრძალულების სიბრძნის, მიზნისა და სიკეთის განმარტებას წარმოადგენს ხუთ
ძირითად ნაწილად იყოფა:
სარწმუნოების უსაფრთხოება
სიცოცხლის უსაფრთხოება
გონების უსაფრთხოება
შთამომავლობის უსაფრთხოება
საკუთრების უსაფრთხოება
წიგნში განმარტებულია ბრძანებებისა და აკრძალვების სისტემა და მათში არსებული სიბრძნე და მიზნები. ზემოთ ჩამოთვლილი ხუთი ძირითადი
პრინციპის დაცვა, მისაღები ფორმითა და პირობებით მათი განვითარება
და შესაბამისი მიზნების მიღწევა ყველა ღვთიური სარწმუნოების, ფილოსოფიური სისტემებისა და პოლიტიკური დოქტრინის საერთო მიზანს წარმოადგენს. აღნიშნული მიზნის მიღწევის აუცილებლობის საკითხში აზრთა
თანხვედრის მიუხედავად მიზნის მიღწევის მეთოდები და სხვა პრევენციული
ზომები განსხვავებულია. ამ ნაწარმოებში, აღნიშნული ხუთი ძირითადი
პრინციპის დაცვისა და განვითარების მიზნით დადგენილი ბრძანებები და
აკრძალვები მათში არსებული სიბრძნის, მიზნების, სიკეთის და სარგებლის მიხედვითაა განხილული. ამრიგად, ერთის მხრივ ისლამსა და სხვა
რელიგიებს თუ იდეოლოგიებს შორის განსხვავება, ხოლო მეორეს მხრივ
ისლამის ბუნებრივობა, პრაქტიკულობა და ადამიანის ბუნებასთან შესაბამისობა წარმოჩნდება.
აღნიშნული ხუთი ძირითადი პრინციპი შემდეგნაირადაა ჩამოყალიბებული:
3
სარწმუნოების უსაფრთხოება
“სულიერი და რელიგიური ცხოვრება ისლამში”
გონების უსაფრთხოება
“აზროვნებისა და ცოდნის სფერო ისლამში”
სიცოცხლის უსაფრთხოება
“ადამიანის უფლებები ისლამში”
შთამომავლობის უსაფრთხოება
“ოჯახის ინსტიტუტი ისლამში”
ქონების უსაფრთხოება
“ეკონომიკა ისლამში”
გარდა ამისა, ისლამში არსებობს სხვადასხვა საკითხები, რომლებიც ამ
ხუთ ძირითად პრინციპთან ცალ-ცალკე არიან დაკავშირებული. მაგალითად ალკოჰოლის აკრძალვის მიზეზი ეხება როგორც გონების, ქონების,
სიცოცხლის უსაფრთხოებას, ისე შთამომავლობის უსაფრთხოებასა და
სარწმუნოების დაცვას. ამგვარი საკითხები, უპირველეს ყოვლისა იმ პრინციპთან მიმართებაში განიხილება, რომელთანაც პირდაპირ კავშირშია,
ხოლო დანარჩენებთან არსებული დამოკიდებულება ზოგადად იქნება
მითითებული. მაგალითად, ალკოჰოლი უპირველეს ყოვლისა გონებას
აზიანებს. დანარჩენ პრინციპებთან მისი კავშირსაც ეს პირველი განსაზღვრავს. ამიტომ ალკოჰოლის აკრძალვა და მასში არსებული სიბრძნე
ძირითადად “გონების უსაფრთხოების” ჭრილში განიხილება.
ისლამი, უზადო ხელოვანისა და არქიტექტორის მიერ შექმნილ უნიკალურ ქმნილებას გავს. ამ ქმნილებაში ყოველი ქვა თავის ზუსტ ადგილასაა დადებული. ნებისმიერი ქვის სხვა ქვით ჩანაცვლება ან გადაადგილება ამ
ქმნილების სრულყოფილებას დაარღვევს და შესაბამისად შეუძლებელია.
ქმნილების უნიკალურობა და სილამაზე უზადო სიზუსტის და ჰარმონიის
შედეგია. ისლამის საფუძვლებსა და დებულებებში სწორედ ასეთი სიზუსტე
და ჰარმონიაა.
სამყაროში, რომელიც ღმერთის ქმნილებაა, “ღვთიური საიდუმლოს”
და “ღვთიური სიბრძნის” სახით უთვალავი საიდუმლო არსებობს. ასევე
უთვალავი “ღვთიური საიდუმლო” და “ღვთიური სიბრძნეა” ღმერთის მიერ
მოცემულ სარწმუნოებაშიც.
მეცნიერებაში მთავარი კითხვაა “როგორ?”, ფილოსოფიაში კი “რატომ
და რისთვის?” რაც შეეხება სარწმუნოებას, პასუხი ამ ორივე კითხვაზე იძებ-
4
ნება. ამ კითხვების პასუხები, რომლებიც გონივრული, ლოგიკური, სწორი
და მართებულია არის სიბრძნე. რატომ, რისთვის და როგორ? ეს ის კითხვებია, რომელთა დასმაც და მათზე პასუხებს გაცემა ადამიანის გონებისთვის
ძალზედ მნიშვნელოვანია. კაცობრიობის ისტორიის მანძილზე მუდმივად
ამ კითხვების პასუხებს ეძებდნენ. ზოგჯერ კი ეს ძიება ჩიხში შედიოდა. თუმცა, ღვთიური სიბრძნე ბოლომდე დაფარული არ არის და ადამიანებმა
შეძლებისდამიხედვით მასში ჩაწვდომა უნდა სცადონ.
ელ-აყიდეთუტ-ტაჰავიე, ჰანეფის მიმდინარეობის ჰადისის, ფიყიჰისა და აყაიდის სწავლულის, იმამი ებუ ჯაღ’ფერ
ელ-ტაჰავისა და მიმდინარეობის სამი იმამის: იმამ ებუ ჰანიფეს, იმამ ებუ იუსუფისა და იმამ ებუ მუჰამმედის (რჰ.ა.)
-ეჰლი სუნნეთი ველ-ჯემაღ’ეთის ერთ-ერთი ძირითადი
ტექსტია, რომელიც შეიცავს მრწამსის პრინციპებს.
ეს ძირითადი წიგნი, რომელზედაც ისტორიის მანძილზე
მრავალი ანოტაცია დაიწერა, სამწუხაროდ, ბოლო დროს
თითქმის მივიწყებული იქნა. განსაკუთრებით სალაფიტური/ვაჰაბიტური მრწამსის მიმდევრების მიერ, ბოლო პერი-
9
ეჰლი სუნნეთის მრწამსი
ოდში ამ წიგნის 20-მდე ანოტაცია დაიწერა და სხვადასხვა ენებზე ითარგმნა. ეს ანოტაციები გავრცელდა „ეჰლი
ეს-სუნნეთის მრწამსის“ სახელით, ტექსტის რეპუტაციის
გამოყენებისთვის, სადაც შეეცადნენ ტექსტის დამახინჯებას.
თქვენს ხელთ არსებული `შერჰი/ანოტაცია~ შედგება
მოკლე ახსნა-განმარტებისგან „ალ-აყიდეთუტ-ტაჰავიეს“
ტექსტზე, რომელსაც ჩვენ ვსწავლობდით ძინამძღოლების
გადამზადების დროს. ეს შერჰი/ანოტაცია, რომელიც არსებული ხარვეზების მეტწილად შევსების მიზნით გამოვაქვეყნეთ, ბევრი დეტალი არ არის მოცემული და ის ძირითადად საშუალო დონის მკითხველზეა გათვლილი.
ჩვენ უნდა გავისარჯოთ, წარმატების მიღწევისთვის კი
ალლაჰს შევევედროთ და შევეკედლოთ. ყოველგავრი ქება-დიდება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის.
რეზო მიქელაძე
ბათუმი, 13 შაღ’ბანი 1444
5 მარტი 2023
წინამდებარე წიგნი „ისლამის ძირითადი საფუძვლები“
წარმოადგენს ისლამის ძირითად კრებულს.
ბავშვობისას შეძენილი ცოდნა მთელი სიცოცხლის განმავლობაში
მათ თან გაჰყვებათ და დიდ მნიშვნელობას ახდენს ახალგაზრდებზე.
შუამავალი (ს.ა.ს) ერთ-ერთ ჰადისში გვამცნობს, რომ სამყაროში
მოვლენილი ყოველი ახალშობილი სუფთა ბუნებით იბადება, ხოლო
შემდეგ მშობლების მეშვეობით, ამ სუფთა ბუნებას შორდება და
სხვადასხვა კულტურისა და რელიგიის წარმომადგენლი ხდება.
იმისთვის, რომ ბავშვებმა ეს სუფთა და სპეტაკი ბუნება არ
დაკარგონ, შუამავალს ბავშვობიდანვე ისლამის რელიგიის ძირითადი
საფუძვლების შესწავლა უბრძანებია. ასევე, ყოველთვის იმეორებდა
იმას, რომ ბავშვმა ღვთისმოსაობას თავიდანვე უნდა მიეჩვიოს და ის
ცხოვრების წესად უნდა დაიდგინოს.
იმისთვის, რომ დღევანდელი ბავშვები, ხვალინდელი ჯანსაღი
ცხოვრების საწინდარი იყვნენ, მათ შესანიშნავი აღზრდა
ესაჭიროებათ ეს თითოეული ჩვენგანის მთავარი მოვალეობაა. ჩვენ
შევეცადეთ ყველა იმ მშობელს დავხმარებოდით, ვისაც სურდა
ისეთი შვილი აღეზარდა, რომელსაც როგორც თავისი გამჩენის
ასევე სამშობლოს სიყვარული ექნებოდა, რომელიც იქნებოდა
საუკეთესო ზნეობით გამორჩეული და მთელი საზოგადოებისათვის
სამაგალითო. ამიტომ ამ პატარა სახელმძვანელოში ისლამის ის
აუცილებელი ძირითადი საფუძვლები გავაერთიანეთ, რისი ცოდნაც
ყოველი ბავშვისთვის აუცილებელია. იმისთვის, რომ ჩვენს ბავშვებს
მოცემული სახელმძღვანელოს აღქმა და გაანალიზება გაიოლებოდათ
ამიტომ იგი მოკლედ და ამომწურავად შევადგინეთ.
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით...
უსაზღვრო მადლობა უზენაეს ალლაჰს, რომელმაც
წილად მარგუნა ახალგაზრდა თანამიმდევრების შესახებ
ბრწყინვალე ნაშრომის დაწერა.
სალათი და სალამი მის უსაყვარლეს შუამავალს.
სალამი მის ბედნიერ თანამიმდევრებს.
ბედნიერების ეპოქაში, ისლამის წმინდა გზაზე, უკეთილშობილეს შუამავალზე ძლიერ და გულწრფელად
შეყვარებულ, მისი აღმავლობისათვის მებრძოლ, მუდამ
თავგანწირულ თანამიმდევართაგან უმეტესი ახალგაზრდები იყვნენ, რომლებიც წმინდა შუამავალს, სიცოცხლითა და მთელი სიმდიდრით მხარს უჭერდნენ და გვერDდით
ედგნენ. ამ თვალსაზრისით, არ იქნებოდა შეცდომა, თუკი
ისლამს ახალგაზდულ მოძრაობას ვუწოდებთ.
ახალგაზრდა თანამიმდევრებმა, რწმენის გამო მიატოვეს მდიდრული, ავტორიტეტული და თავისუფალი
ცხოვრება. მათ წამების ატანის ფასადაც კი ალლაჰის
შუამავლის გვერდით დგომა ირჩიეს. ამის უმთავრესი
მიზეზი, მათდამი შუამავლის ნდობა, დაფასება და პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღება იყო. ამის წყალობით ახალგაზრდა თანამიმდევრებმა თავიანთი ნიჭის
თავისუფლად გამოყენებისთვის ხელსაყრელი მომენტი
იპოვეს.
ალლაჰის შუამავალმა, ისლამის აღმავლობისა და
8 / ახალგაზრდა თანამიმდევრები
ცხოვრებაში გატარების მხრივ მათ მნიშვნელოვანი
ვალდებულება დააკისრა. გარდა ამისა, მათ მომავალში უფრო საპასუხისმგებლო საქმეებიც ელოდებოდათ.
ამგვარად, წმინდა შუამავალმა ისინი თავაზიან, საკუთარ თავზე მინდობილ და ჩამოყალიბებულ ადამიანებად
აღზარდა. მან ისინი შუამავლური ზნეობით, ენერგიულ
და გამბედავ ადამიანებად მოამზადა და ცნობიერებაში
გაუთავისა, რომ ეს ყველაფერი ალლაჰის გზაზე გაეხარჯათ.
ალლაჰის შუამავალი ბრძანებს:
`მე მხოლოდ და მხოლოდ მასწავლებლად მოვევლინე
სამყაროს.~ (იბნი მაჯე, მყადდიმე 17)
თანამიმდევრებმა ცოდნა კაცობრიობის ისტორიაში უდიდესი მასწავლებლიდან მიიღეს და სამყაროს
მბრწყინავი ვარსკვლავები გახდნენ. ისინი ალლაჰის რწმენის, ისლამის გავრცელების გზაზე გამოჩენილი თავგანწირული სამსახურით სამაგალითო ახალგაზრდებად
წარმოგვიდგნენ. მათ შორის ბევრი ისტორიაში სახელმწიფო მმართველების, გუბერნატორების, სარდლების, მოსამართლეების, სწავლულებისა და მეცნიერების
რანგში გვხვდება.
სწორედ, ამ ახალგაზრდა თავგანწირული თაობის მეშვეობით, ისლამი ნახევარი საუკუნის ტოლ, მოკლე დროში სამ კონტინეტზე გავრცელდა და მთელი მსოფლიო
მოიცვა.
ჩვენი მიზანია, ამ ნაშრომის წყალობით შეგახსენოთ,
რომ დღესაც ისლამისა და წმინდა შუამავლის უანგარო
ერთგულების, ისეთივე შესაძლებლობა არსებობს როგორიც მაშინ იყო. ვინაიდან მისი შუამავლობა განკითხვის
დღემდე გრძელდება და უეჭველია, რომ ის სულიერად
ყოველთვის თავის მიმდევრებთან ერთად არის.
ახალგაზრდა თანამიმდევრები / 9
კეთილშობილმა ომარმა, თანამიმდევრების მოტრფიალეთ ასეთი რჩევა მისცა: `ვინც ისე გააკეთებს, როგორც ისინი იქცეოდნენ მათ დაემსგავსება.~
გარდა ამისა, ამ საკითხთან დაკავშირებით არც შემდეგი ჰადისი უნდა დავივიწყოთ. `ჩემი თანამიმდევრები მოციმციმე ვარსკვლავებივით არიან, ვინც მათ შუქს
გაჰყვება, სწორ გზას იპოვის.~
ვიმედოვნებთ, რომ წიგნს ასეთი ხედვით წაიკითხავთ
და ის თქვენთვის სასარგებლო გახდება.
გარჯა ჩვენგან, ჯილდო ალლაჰისგან…...
კაცობრიობის ისტორიის მანძილზე ღმერთმა ადამიანებს მრავალი შუამავალი მოუვლინა. ყოველი შუამავალი ადამიანებს ერთი ღმერთის რწმენისა და ღირსეულად
ცხოვრებისკენ მოუწოდებდნენ და საამისოდ საუკეთესო
მაგალითებს იძლეოდნენ. ისინი ადამიანებს ასწავლიდნენ,
რომ მხოლოდ ღმერთს რწმენა უნდა ჰქონოდათ და მხოლოდ მისთვის ეცათ თაყვანი. გარდა ამისა, შუამავლები
ადამიანებს ერთად ცხოვრების წესებს ასწავლიდნენ და
თანაცხოვრების პირობებში წარმოქმნილი უფლება-მოვალეობების განხორციელების კუთხით მნიშვნელოვან
დებულებებს აცნობდნენ. მოგეხსენებათ, ისლამი კაცობრიობის უკანასკნელი სარწმუნოებაა. ისლამმა ადამიანებს
თანაცხოვრებისთვის აუცილებელი ზნეობრივი პრინციპები გააცნო. თავად ყურანი ადამიანებისთვის სიმშვიდისა
და ბედნიერების წყაროს წარმოადგენს. ამასთანავე, ის
არის საუკეთესო გზამკვლევი, რათა ადამიანებმა დედა-
თანაცხოვრების ეთიკა
8
მიწაზე საცხოვრებლად ხელსაყრელი პირობები შექმნან.
ისლამის მოძღვრება ადამიანის ბუნებასა და მოთხოვნილებებზეა ორიენტირებული. ისლამი ასევე ზუსტად იცავს
იმ წონასწორობას, რაც ამქვეყნიური და საიქიო ბედნიერებისთვისაა საჭირო. შედეგად, მთელი ისტორიის მანძილზე, ისლამის სწავლების გავლენით საზოგადოებრივ
ცხოვრებაში სიკეთე, თანაგრძნობა, თანადგომა და სხვა
მსგავსი ზნეობრივი ღირებულებები ჩამოყალიბდა. ერთი
ღმერთის რწმენა, საერთო ღირებულებები და პრინციპები, ასევე საიქიოსთვის მზადება საზოგადოებრივი ცხოვრების მოწესრიგების თვალსაზრისით უმნიშვნელოვანეს
როლს თამაშობდა.
ამავდროულად, უნდა აღინიშნოს, რომ განსხვავებული
რელიგიის, ეთნიკური წარმომავლობისა და კულტურის
ხალხში ერთგვარი გაურკვევლობა და განსხვავებული
აღქმები წარმოიშვა. ზოგადად, აღნიშნული პრობლემა
მუსლიმურ თემშიც შეინიშნება. თუმცა ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ისლამური ცივილიზაცია საკმაოდ ეფექტურად
ვრცელდებოდა და მეტ-ნაკლებად ერთიან პლატფორმას
ქმნიდა. ისლამის გავრცელების პროცესში ორი ძირითადი
პრინციპი მოქმედებდა: „მუსლიმები ძები არიან“ და „რელიგიაში ძალდატანება მიუღებელია“. ამ პრინციპების
გათვალისწინებით შეიქმნა მდგომარეობა, რომ სხვა და
სხვა ეთნიკური წარმომავლობის მუსლიმები ერთად ჰარმონიულ თანაარსებობას ახერხებდნენ. ისლამის ისტორიის მანძილზე, ბუნებრივია, ისლამის არასწორი აღქმის
შედეგად, ან პოლიტიკური მიზნებით ბოროტად გამოყენების გზით, მავნე გამოვლინებებიც დაფიქსირებულა. ამის
მიუხედავად, ზოგად სურათს თუ შევხედავთ, მუსლიმი
საზოგადოება, მიუხედავად თავიანთი განსხვავებული
ეთნიკური წარმომავლობისა, ერთად თანაცხოვრებას
წინასიტყვაობა
9
ახერხებდნენ. ამ პროცესშ შეიქმნა სხვა და სხვა რელიგიური მიმდინარეობები, თუმცა ამ ყველაფერს ისლამის გამაერთანებელი ფუნქციისთვის დიდი ზიანი არ მოუტანია.
`ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა წამოდგებით
სალოცავად, დაიბანეთ სახენი და ხელები იდაყვების
ჩათვლით და თავი შეიწმინდეთ და ფეხები დაიბანეთ
კოჭების ჩათვლით...(სურა მაიდე 5/6)
`ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა წამოდგებით
სალოცავად, დაიბანეთ სახენი და ხელები იდაყვების
ჩათვლით და თავი შეიწმინდეთ და ფეხები დაიბანეთ
კოჭების ჩათვლით...(სურა მაიდე 5/6)
`ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა წამოდგებით
სალოცავად, დაიბანეთ სახენი და ხელები იდაყვების
ჩათვლით და თავი შეიწმინდეთ და ფეხები დაიბანეთ
კოჭების ჩათვლით...(სურა მაიდე 5/6)
“კითხვის დასმა ხელოვნებაა.” თქვა ერთ-ერთმა ძველმა
მოაზროვნემ. ვინაიდან კითხვების დასმა ხელოვნებაა,
კითხვა, რომელიც ამ ხელოვნების პროდუქტია, ბუნებრივია, ხელოვნების ნიმუშია. ასე რომ, ის არის ხელოვანი, რომელიც სვამს კითხვებს. რაც უფრო დახვეწილი და
დაკვირვებული იქნება ხელოვანი თავისი ნამუშევრის
რეალიზების მომენტში, მით უფრო დახვეწილი და სიღრმისეული კითხვები უნდა დასვას.
ისლამური ცივილიზაცია მეჩეთზე ორიენტირებულ
ცივილიზაციას წარმოადგენს. წმინდა აიათი, რომელიც
ყურანში მოიხსენიებს ქააბას, როგორც დედამიწაზე აშენებულ პირველ მეჩეთს, ასევე ყურადღებას ამახვილებს
მნიშვნელოვან ჭეშმარიტებაზე და დიდ სიბრძნეზე, იმის
გაცხადებით, რომ ადამიანების ცხოვრების დასაწყისი
და მეჩეთის ისტორია ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია.
ჩვენმა შუამავალმაც, შუამავალთა უკანასკნელმა და საყოველთაო წარმომადგენელმა, მექაში მოღვაწეობისას,
ერქამის სახლი ისლამის ქადაგების ცენტრად, მორწმუნეთა თავშესაფრად და სალოცავად აქცია. მედინაში
გადასვლის შემდეგ კი, შუამავლის ერთ-ერთი პირველი
საქმე მეჩეთის აგება იყო.
ისლამმა უმეცრებას ომი გამოუცხადა. Uცოდინრობა იწვევს, როგორც ინდივიდუალურ, ისე სოციალურ კოლაფსს. ყურანსა და ჰადისებში შექებულია,
როგორც ცოდნა, ისე სწავლულები. ამ მხრივ ისლამმა დიდი მნიშვნელობა მიანიჭა ცოდნა-განათლებასა და მეცნიერებას.
დღეისათვის, როცა მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები მაქსიმალურად გავრცელდა.
სამწუხაროდ, საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების საშუალებით მიწოდებულ ინფორმაცია ხშირ შემთხვევაში გამოუსადეგარია, რომელიც განსაკუთრებით ეხება ისლამის რელიგიასა და მორალურ
პრინციპებს, რომელიც ასევე ხელს უშლის ჯანსაღი
ცოდნის მიღებას უნივერსალური ღირებულებების
შესახებ.
მიუხედავად იმისა, რომ პირველი საუკუნეებიდან წარმოებული რელიგიური ცოდნა ცხოვრების
ნაწილი იყო, ცოდნის განახლება დღესაც საჭირო-
8 ისლამის აღქმა კითხვა-პასუხების ფონზე
ებს. ამ მიზეზით, ცოდნა ისლამის შესახებ ხელახლა
უნდა განახლდეს, რათა გაანათოს ცხოვრება და
მოიტანოს ყოვლისმომცველი გადაწყვეტილებები წარმოშობილი პრობლემების მოგვარებისთვის.
რომელიც სწავლულთა კომპეტენციაა.
ეს წიგნი, რომელსაც ჰქვია „პასუხები აქტუალურ კითხვებზე“, შედგენილია სწავლულთას მიერ,
რომლებიც გამოცდილები არიან რელიგიის სწორი
გაგების თვალსაზრისით. ეს წიგნი მოიცავს, სარწმუნოებიდან თაყვანისცემამდე, ზნეობიდან შარიათამდე, კულტურიდან სოციალურ ცხოვრებამდე,
თანამედროვე რელიგიურ საკითხებსა და სხვა უამრავ აქტუალურ საკითხს.
იმისათვის, რომ რელიგიამ შეძლოს სიცოცხლე,
აუცილებელია ისეთი მექანიზმის არსებობა, რომელიც გადაჭრის იმ პრობლემებსა და გამოწვევებს,
რომელიც წარმოიქმნება. რელიგია ადამიანების
ამიერი ბედნიერებისა და იმიერი ნეტარებისთვის
არის დადგენილი, ამ კონტექსტში, რელიგიის სწორი გაგება ჰგავს მუსლიმთა სუნთქვას ყოველდღიურ ცხოვრებაში წარმოქმნილი რთული საკითხების
გადაჭრის თვალსაზრისით. რელიგია, რომელიც
ვერ ამყარებს კავშირს სოციალურ ცხოვრებასთან,
წარსულს ჩაბარდება.
დღეისთვის პრობლემები უფრო რთული და
მასშტაბურია. ისლამი ერთი მთლიანობაა, მისი
დანაწევრება აკრძალულია. ისლამური იურისპრუდენციის ისტორიაში, მუჯთეჰიდი იმამების მიერ
წინასიტყვაობა 9
ყურანისა და სუნნეთის საფუძველზე, ღვთის კმაყოფილების მოპოვების მიზნით შემუშავდა მეთოდები,
რომლებზეც გამყარებულია რელიგიური დოგმები.
წარმოუდგენელია სრულფასოვანი რწმენა და
თაყვანისმცემლობის ჯანმრთელი სახით ცხოვრება,
საღი და ზომიერი რელიგიური აზროვნების გარეშე.
დროთა განმავლობაში რელიგიის აღქმა სუსტდება.
უმთავრესი, რაც უნდა გაკეთდეს, არა თავად რელიგიის, არამედ მისი აღქმის გადახედვა, ყურანისა და
სუნნეთის შესაბამისად უნდა მოხდეს.
მუსლიმთა სამმართველო
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით
ქება-დიდება უზენაეს ალლაჰს, ლოცვა და სალამი სამყაროთათვის წყალობად მოვლენილ შუამავალ მუჰამმედს (ს.ა.ს.)
ძვირფასო მკითხველო,
უსაზღვრო მადლიერება უზენაეს ალლაჰს იმისთვის, რომ
ისლამის ლიტერატურას, ქართულ ენაზე ნათარგმნი კიდევ ერთი
ფასდაუდებელი ნაშრომი, შვიდტომეული - „ისლამი ჰადისების
ფონზე“ შეემატა. ესაა წიგნი, რომელიც თითოეულ მორწმუნეს
ისლამის გაცნობიერების, ყურანის, შუამავლისა და მისი თანამიდევრების ცხოვრების გაცნობასა და შესწავლაში მეგზურობას
გაუწევს.
როგორც ვიცით, უკანასკნელი ღვთიური წიგნი ყურანია,
ხოლო უკანასკნელი შუამავალი – მუჰამმედი (ს.ა.ს.). შესაბამისად, ყურანი და შუამავლის სუნნეთი, ისლამის ორი უმთავრესი
წყაროა.
ყურანში, უზენაესი ალლაჰი, მასადმი მორჩილებასთან ერთად, შუამავლისადმი (ს.ა.ს.) მორჩილებასაც მოითხოვს: „ჰეი
თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის
შუამავალს...“ (სურა ენფალი, 8/17)
სურა აჰზაბის 21-ე აიათში კი შუამავლის (ს.ა.ს.) სამაგალითოობაზეა ყურადღება გამახვილებული. შესაბამისად, მორწმუნეებმა მისგან უნდა ავიღოთ მაგალითი და მას მივბაძოთ: „ვფიცავ, ალლაჰის შუამავალი კარგი მაგალითი იყო თქვენთვის, ვინც
ისწრაფვოდა ალლაჰისკენ და უკანასკნელი დღისკენ და ხშირად
ახსენებდა ალლაჰს!“ (სურა აჰზაბი, 33/21)
მუჰამმედ შუამავლის (ს.ა.ს.) ყოველი სიტყვა, ქმედება, ყველა ნაბიჯი, ყურანის ზნეობის შესაბამისი იყო. მისი ცხოვრება,
სიტყვები და ქმედებები, ყურანის პრაქტიკული განსახიერებაა.
აქედან გამომდინარე, ყურანი და სუნნეთი ერთმანეთისგან განუყოფელი, ერთი მთლიანობაა. ვინც ცხოვრების მეგზურად ყურანს და სუნნეთს დაიდგენს, ჭეშმარიტ გზას არ ასცდება და მარადიულ ხსნასაც მოიპოვებს. გამოსამშვიდობებელ ქადაგებაში
შუამავალმა (ს.ა.ს.) ასე ბრძანა: „მე თქვენ ორ ამანათს გიტოვებ.
თუ მათ მტკიცედ ჩაეჭიდებით, ჭეშმარიტ გზას არასდროს ასცდებით. პირველი - ალლაჰის წიგნი ყურანია, მეორე კი ჩემი სუნნეთი“. (იბნი ჰიშამი, IV, 276; მუვატტა, ყადერი, 3)
ისლამი ჰადისების ფონზე
წინასიტყვაობა
25
ამ მნიშვნელობიდან გამომდინარე, შუამავლის (ს.ა.ს.) თანამიმდევრები ცდილობდნენ ყურანისა და სუნნეთის შესაბამისად ეცხოვრათ და ჰადისები ჩვენთვის უნაკლოდ გადმოეცათ.
ჰადისის მკვლევარები იმასაც დიდ ყურადღებას აქცევდნენ, თუ
ცხოვრობდნენ ჰადისის გადმომცემლები მათ შესაბამისად.
როგორც ვხედავთ, ჰადისების მხოლოდ გადმოცემა არაა
საკმარისი, აუცილებელია მათი სწორად გაგება და ჰადისების
მიხედვით ცხოვრება, ვინაიდან ჰადისები წმინდა ყურანის საუკეთესო განმარტებებია. შესაბამისად, ამიერ სამყაროში ბედნიერად, რწმენით რომ ვიცხოვროთ და იმიერი სამყაროს ნეტარება
მოვიპოვოთ, საჭიროა ცხოვრების ყველა საფეხურზე ყურანით
და შუამავლის სუნნეთით ვიხელმძღვანელოთ.
წინამდებარე ნაშრომის გამოცემის მიზანიც სწორედ ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის ხორცშესხმაა. ნაშრომში შერჩეულია
ცალკეული თემები და მიმდინარეობს სიღრმისეული განხილვა
ყურანის, სუნნეთის ჩარჩოებში ან საჰაბეთა ცხოვრებიდან აღებული ეპიზოდების ფონზე.
ვფიქრობთ, ეს უძვირფასესი სახელმძღვანელო დაეხმარება
თითოეულ მორწმუნეს ყურანის, შუამავლის სუნნეთისა და თანამიმდევართა ცხოვრების უკეთ გაცნობასა და შესწავლაში.
შრომა – ჩვენგან, წარმატება კი ალლაჰისგანაა.
მინდა გულითადი მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც საკუთარი წვლილი შეიტანა ამ მეტად მნიშვნელოვანი, საშვილიშვილო
და სამადლო ნაშრომის შედგენაში, ქართულ ენაზე თარგმნასა და
გამოცემის საქმეში.
დაე, ალლაჰმა წილად გვარგუნოს ყურანისა და სუნნეთის
შესაბამისად ცხოვრება უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე. უზენაესი
ალლაჰი იყოს თითოეული ჩვენგანის შემწე და მფარველი ! აამიინ!
„დაფიქრება ყველზე დიდი
ღვთისმსახურებაა.“
(ბეიჰაქი, შუაბი. IV, 157)
უსაზღვრო ქება-დიდება იმ წყალობის გარდმომვლენს, რომელმაც ჩვენ ფიქრის, შეგრძნებისა და უზენაესი გამჩენის შეცნობის გზა გვიჩვენა. სალათი (ლოცვა) და სალამი ალლაჰის უკეთილშობილეს შუამავალს და მის ერთგულ მიმდევრებს, რომლებმაც ღრმა და წრფელი გრძნობით აღსავსე, სულიერებით შეასწავლეს საყვარელ თანამიმდევრებს სამყარო, ადამიანი და წმინდა ყურანი.წმინდა ყურანი, ადამიანი და სამყარო- ეს
ის სამი ძირითადი გარემოებაა, სადაც ნათლად შეიძლება პიროვნებამ შეიცნოს და დაფიქრდეს უზენაესი ალლაჰის ულამაზესი სახელებისა და თავისებურებების გამოვლენაზე. ეს სამი შეუდარებელი ფასეულობა და მისგან ცოდნის მიღების უნარი, სიცოცხლის ბრწყინვალე ბრილიანტების აღმოჩენის შესაძლებლობა, უზენაესმა ალლაჰმა მხოლოდ და მხოლოდ ადამიანს არგუნა წილად. სწორედ ამის საშუალება - დაფიქრება და შეგრძნებაა.
შუამავალი, რომლის მოვლინების მიზანიც “მორალური
სილამაზის სრულყოფა” იყო (იხ. ბუჰარი, “ედებულ მუფრედ” 104),
ბრძანებს: “მორწმუნეთა შორის, რწმენის მიხედვით, ყველაზე სრულყოფილი ისაა, ვისი ზნეობაც უკეთესია”. (იხ. ბუჰარი, “ედებ” 39; მუსლიმ, “ბირ” 47; ებუ დავუდ, 14). ეს ჰადისი ადასტურებს, რომ ისლამის მოძღვრების ცენტრში მორალი დგას
და ის ამ მიმართულებითაა ჩამოყალიბებული, რაც განპირობებულია იმით, რომ ღრმადმორწმუნოების ხარისხი
სწორედ რომ მორალური საზომით იზომება. ისლამის
მიხედვით ნამაზი, მარხვა და სხვა მსგავსი ღვთისმსახურება ადამიანს ზნეობრივად ამაღლებს და ამის პარალელურად უზნეობისკენ მიდრეკილებებს ახშობს. (იხ. ანქებუთ 45;
ბაყარა 183). გამომდინარე აქედან, მორწმუნეობა, რომელიც
ზნეობისგან დაცლილია, თავის არსს სცილდება. ისლამში იდენტობის გამოხატვა მორწმუნის მიერ სხვადასხვა
ასპექტების მთლიანობაში წარმოჩენითაა შესაძლებელი.
როდესაც სიტყვა და საქმე ერთმანეთთან თანხვედრაში არ
არის, ბუნებრივია, ეს მდგომარეობა კრიტიკისთვის ღიაა.
შუამავალი, რომლის მოვლინების მიზანიც “მორალური
სილამაზის სრულყოფა” იყო (იხ. ბუჰარი, “ედებულ მუფრედ” 104),
ბრძანებს: “მორწმუნეთა შორის, რწმენის მიხედვით, ყველაზე სრულყოფილი ისაა, ვისი ზნეობაც უკეთესია”. (იხ. ბუჰარი, “ედებ” 39; მუსლიმ, “ბირ” 47; ებუ დავუდ, 14). ეს ჰადისი ადასტურებს, რომ ისლამის მოძღვრების ცენტრში მორალი დგას
და ის ამ მიმართულებითაა ჩამოყალიბებული, რაც განპირობებულია იმით, რომ ღრმადმორწმუნოების ხარისხი
სწორედ რომ მორალური საზომით იზომება. ისლამის
მიხედვით ნამაზი, მარხვა და სხვა მსგავსი ღვთისმსახურება ადამიანს ზნეობრივად ამაღლებს და ამის პარალელურად უზნეობისკენ მიდრეკილებებს ახშობს. (იხ. ანქებუთ 45;
ბაყარა 183). გამომდინარე აქედან, მორწმუნეობა, რომელიც
ზნეობისგან დაცლილია, თავის არსს სცილდება. ისლამში იდენტობის გამოხატვა მორწმუნის მიერ სხვადასხვა
ასპექტების მთლიანობაში წარმოჩენითაა შესაძლებელი.
როდესაც სიტყვა და საქმე ერთმანეთთან თანხვედრაში არ
არის, ბუნებრივია, ეს მდგომარეობა კრიტიკისთვის ღიაა.
ეს მოკრძალებული ნაწარმოები დაწერილია ისლამის შესახებ საიმედო და ზუსტი ცნობების მისაღებად,
საზოგადოების სულ უფრო მზარდი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების მიზნით.
წიგნში შემჭიდროებული ფორმით და ამავე დროს
ძალიან ზუსტად და ამომწურავად გადმოცემულია
ცნობები რელიგიის, ისტორიის, კულტურისა და მუსლიმთა ყოველდღიური ცხოვრების შესახებ.
ამ ნაწარმოებით ჩვენ შევეცადეთ, ნათლად
და უბრალოდ გადმოგვეცა იმ სფეროს ასპექტები,
რომლის გამოკვლევაც მიზნად დავისახეთ. ამავე
დროს შეგვიძლია, წარმოვუდგინოთ აუცილებელი და
საკმარისი ინფორმაცია მათ, რომლებიც ისწრაფვიან,
მიიღონ ობიექტური ცნობები ისლამის მსოფლმხედველობის შესახებ.
ამ წიგნის თითოეული თავი თავისთავად დასრულებულ და დამოუკიდებელ ნაშრომს წარმოადგენს.
რადგანაც ამ დამოუკიდებლობის მისაღწევად ზოგიერთი ცნობების მოყვანა სხვა თემებთან კავშირში
მოგვიწია, ზოგიერთი განმეორების თავიდან აცილება
ვერ მოხერხდა.
ძალისხმევა ჩვენიდან, წარმატება ალლაჰისგან.
შუამავალი, რომლის მოვლინების მიზანიც “მორალური
სილამაზის სრულყოფა” იყო (იხ. ბუჰარი, “ედებულ მუფრედ” 104),
ბრძანებს: “მორწმუნეთა შორის, რწმენის მიხედვით, ყველაზე სრულყოფილი ისაა, ვისი ზნეობაც უკეთესია”. (იხ. ბუჰარი, “ედებ” 39; მუსლიმ, “ბირ” 47; ებუ დავუდ, 14). ეს ჰადისი ადასტურებს, რომ ისლამის მოძღვრების ცენტრში მორალი დგას
და ის ამ მიმართულებითაა ჩამოყალიბებული, რაც განპირობებულია იმით, რომ ღრმადმორწმუნოების ხარისხი
სწორედ რომ მორალური საზომით იზომება. ისლამის
მიხედვით ნამაზი, მარხვა და სხვა მსგავსი ღვთისმსახურება ადამიანს ზნეობრივად ამაღლებს და ამის პარალელურად უზნეობისკენ მიდრეკილებებს ახშობს. (იხ. ანქებუთ 45;
ბაყარა 183). გამომდინარე აქედან, მორწმუნეობა, რომელიც
ზნეობისგან დაცლილია, თავის არსს სცილდება. ისლამში იდენტობის გამოხატვა მორწმუნის მიერ სხვადასხვა
ასპექტების მთლიანობაში წარმოჩენითაა შესაძლებელი.
როდესაც სიტყვა და საქმე ერთმანეთთან თანხვედრაში არ
არის, ბუნებრივია, ეს მდგომარეობა კრიტიკისთვის ღიაა.
ქება-დიდება უზენაეს და ყოვლისგამჩენ ალლაჰს
, ლოცვა და დიდება - უკეთილშობილეს მუჰამმედ
შუამავალს ბ.
უზენაესმა ალლაჰმა მოავლინა წმინდა ყურანი,
როგორც შეუდარებელი სინათლე, Aამიტომაც მისი
ერთ-ერთი ულამაზესი სახელი სინათლეა. მაგრამ ის
ფიზიკური სინათლე არ არის, რომელსაც ჩვენ ვხედავთ. ის ისეთი უხილავი სულიერი სინათლეა, რომ მისი
შუქი მთელ სამყაროს ანათებს. მისი ნათებით სრულიად კაცობრიობა სწორ გზას იკვლევს. ღვთიური
სინათლის შუქს ადამიანები სიბნელიდან სინათლეში გამოჰყავს და ჭეშმარიტი გზით მიჰყავს. ვინც მას
ჩაეჭიდება, უეჭველად გადარჩება. ვინც მისი შუქით
არ ივლის, ის სიბნელეში ჩაიძირება და სამუდამოდ
დაიკარგება. ისლამის ისტორიის განმავლობაში ვინც
ყურანს ჩაეჭიდა, მან სწორ გზას დაადგა და ამქვეყნად
ყველაზე ბედნიერად იცხოვრა. ხოლო იმ ადამიანებს,
რომლებმაც წმინდა ყურანს ზურგი აქციეს, წარმოუდგენელი უბედურებები დაატყდათ თავს.
წმინდაU ყურანის სისტემატური კითხვა, მისი
კითხვით დროის გატარება და ფიქრი უდიდესი
ღვთისმსახურებაა. მეცნიერებას, რომელიც წმინდა
ყურანის აიათებს შეისწავლის და მის (თეფსირს) განმარტებებს იძლევა, ეშრეფულ ულუმ, ანუ ყველაზე
ძვირფასი მეცნიერება ეწოდება. ეს ნამდვილად ასეა,
7
ვინაიდან ყურანი ალლაჰის სიტყვებია, ხოლო თეფსირი მისი განმარტებაა, ინტერპრეტირებაა.
ისლამი, პიროვნების ყოველგვარი იძულების გარეშე, საკუთარი ნება-სურვილით, მთელი გულით ალლაჰზე მიკედლება, მისი ბრძანებებისა და აკრძალვების უპირობოდ აღიარებაა. ისლამის რელიგია, რომელსაც
იდეალური რწმენის, ღვთისმსახურებისა და ზნეობის დებულებები გააჩნია, კაცობრიობაზე გარდმოვლენილი ვაჰის ბოლო და უნაკლო ფორმაა, რომელიც აღსრულების დღემდე მოქმედების ძალას შეინარჩუნებს. ისლამის რელიგიის ყველა დებულება, ალლაჰის მიერ გაჩენილ იდეალურ სამყაროსა და ადამიანზეა მორგებული. ისლამის მიზანია დაარეგულიროს როგორც ადამიანსა და ღმერთს შორის კავშირი, ისე ადამიანსა და ადამიანს შორის, ადამიანსა და სხვა სულიერ თუ უსულო არსებებს შორის ურთიერთკავშირი. ამგვარად, ინდივიდებსა და მთელ საზოგადოებაში მშვიდობა დაისადგურებს, დედამიწაზე სამართალი და შემწყნარებლობა დამკვიდრდება. ისლამი, წმინდა ყურანის წიაღიდან შუამავლის (ს.ა.ს.) მიერ ადამიანებზე მიძღვნილი რწმენის, ღვთისმსახურებისა და ზნეობის უნიკალური დებულებებია. ასევე ის, სიკეთისკენ მიმავალი გზის წინამძღვარია. ისლამს ყველანაირი პოტენციალი გააჩნია იმისთვის, რათა ადამიანმა მასზე დაყრდნობით, როგორც საკუთარი თავისთვის, ასევე ყველა სულიერი არსებისთვის, დედამიწა მშვიდობიან საცხოვრებელ ადგილად გარდაქმნას. ამისთვის, რწმენის პირობების აღიარება, ამ პირობების შესაბამისად მოკრძალებული ღვთისმსახურება და საუკეთესო ზნეობის გამოვლენაა საჭირო. ვინაიდან მორწმუნეა ის, ვინც ისლამის პირობებს გულით ირწმუნებს, მას ენით წარმოთქვამს და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ამ რწმენით იმოქმედებს. მორწმუნე რწმენის დაცვისა და გაძლიერებისთვის, ყოველთვის ღვთისმსახურებებს უნდა აღასრულებდეს და საუკეთესო ზნეობით უნდა ცხოვრობდეს. ისლამი ზნეობის საკითხს განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს, ვინაიდან კარგი
ზნეობის მქონე საზოგადოებას, სამართლიანი და მშვიდობიანი გარემოს შექმნა შეუძლია. ამ წიგნის მიზანი ის არის, რომ ადამიანებისთვის რწმენის, ღვთისმსახურებისა და ზნეობის დებულებები, უფრო მარტივი და გასაგები გახდეს, რომ ამ საკითხების გარკვევით მყარი და ჯანსაღი ცოდნა შეიძინონ.
ყურადღება მიაქციეთ!
ულამაზესი სიტყვა ღვთიური წიგნია, ხოლო სამაგალითო გზა წმ. შუამავალ მუჰამმედის გზა!
ძვირფასო მკითხველო!
თითქმის სამი წელი დასჭირდა, რომ ჩვენს წიგნებს, ღვთის წყალობით, დიდი ყურადღება დაემსახურებინა. მიუხედავად რეკლამის უქონლობისა, 15-20 გამოცემის საჭიროება მაინც შეიქმნა. ამასთანავე, უღრმეს მადლობას ვუხდი და ღმერთს შევავედრებ იმ ათასობით მეგობარს და მკითხველს, რომლებმაც წიგნის შემეცნებითი მხარე და დიდაქტიკა გაიაზრეს და გაითავისეს. ასევე ვულოცავ და წარმატებებს ვუსურვებ იმ მკითხველებს, რომლებიც სწავლებისას ხელმძღვანელობენ ჩვენი წიგნით „მასწავლებლობა ხელოვნებაა,“ გზამკვლევად აქციეს იგი და მოსწავლეებამდე მიიტანეს. ასევ მივესალმები და მადლობას ვუხდი უნივერსიტეტის და სკოლის იმ მოსწავლეებს, რომლებიც გაეცნენ ღვთისმსახურების შეგონებას. როგორც მწერალი, ამ წიგნებისგან ჰონორარს ან მსგავს მატერიალურ ანაზღაურებას არ ვიღებ. ნამდვილ ჯილდოს მე მხოლოდ შემოქმედისგან ველოდები, თქვენგან კი - ძვირფასი მეგობრებისა და მკითხველისაგან წიგნების გავრცელებას და რაც შეიძლება მეტი ადამიანისათვის მიწოდების ხელშეწყობას. გამომცემლობის მიერ გამოხატული თანადგომის გამო თითოეული წიგნის ფასი გაზეთის ფასს უტოლდება და ეს სერიული
გამოშვება სასურველია, რომ მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს ერგოთ.
ღმერთი იყოს თქვენი მფარველი!
„საუკეთესო მაგალითი“ _ ამ ორი სიტყვის დამახსოვრება, პატივისცემა და ცხოვრებაში გატარება ჩვენი ადამიანური მოვალეობაა,
რადგან ისინი ყველაზე კარგად გამოხატავს მუჰამმედ შუამავლის
თვისებებს, რომელსაც ღმერთის წიგნში, „ყურანში“ გამორჩეული
ადგილი უჭირავს.
„საუკეთესო მაგალითი“ _ უზენაესი ალლაჰის ეს სიტყვები,
მუჰამმედ შუამავლის ყველა საუკეთესო თვისების შემცველია. უზენაესი ალლაჰი ურჩევს და წარმოუდგენს სამყაროს ისეთ ნიმუშს,
რომელიც აუცილებელია თავიდან შეიცნო, შეისწავლო და შემდეგ
მიაღწიო მასთან სულიერ გაიგივებას.
დიდება ალლაჰს, რომელმაც თავისი მონამსახურები ჭეშმარიტი
სარწმუნოებით დააჯილდოვა და აღზარდა რა საუკეთესოდ უკეთილშობილესი მუჰამმედი ბ, ის კაცობრიობის მასწავლებლად და
დამრიგებლად მოავლინა.
დიდება და სალამი უკეთილშობილეს მუჰამმედს ბ, რომელმაც
ყოველდღიურ ცხოვრებაში ისლამის დებულებების პრაქტიკული
განხორციელებით, თავის თანამიმდევრებს ჭეშმარიტი რელიგია გადასცა. ის დედამიწაზე ოდესმე მცხოვრებ ადამიანთაგან ყველაზე
კეთილშობილია, ის ალლაჰის რჩეულია და დედამიწაზე მისი შუამავალია.
ისლამის სწავლების გავრცელება, რომელიც დაუძლურებული
სულებისთვის ნუგეშის წყაროა, თითოეული მუსლიმის უშუალო მოვალეობაა, რადგანაც ბევრი ჩვენი თანამედროვე, რომელიც სულიერ
სიცარიელეს განიცდის, მთელი ძალებით ცდილობს ჭეშმარიტების
პოვნასა და ცხოვრების აზრის შეცნობას. ჩვენ დროში შეგვიძლია
შევხვდეთ ბევრ ადამიანს, რომლებიც ცრუ იდეურ _ ფილოსოფიურ
სისტემებშიც სიმშვიდესა და მოსვენებას ეძებენ და ვერ პოულობენ.
ბევრნი ბავშვობიდან ისლამის მიმართ მტრობის შხამით იყვნენ გაჟღენთილნი ან ჭეშმარიტი რელიგიის არსებობის შესახებ საერთოდ
არაფერი იცოდნენ. ამიტომ თითოეული მუსლიმი პასუხისმგებელია
იმაზე, რომ ნამდვილი სიტყვა ჩვენი პლანეტის იმ ადამიანებამდე
მიიტანოს, რომელთა სულებიც ჭეშმარიტების ძიებაში ამაოდ ცხრებიან.
ისინი იყვნენ ადამიანები, რომლებმაც უზენაესი გამჩენის მიერ მოვლინებული უკანასკნელი სარწმუნოება
პირველებმა იწმაეს. ისინი ბედნიერების ხანაში ცხოვრობდნენ, რომელსაც ჩვენ ყოველთვის დიდი სიყვარულით ვიხსენებთ. ისინი მოწმენი იყვნენ ღვთური გზავნილის მოვლინებისა და ამ ყველფერს შუამავლისაგან სწავლობდნენ. ისინი ყურადღებით უსმენდნენ ყველა სიტყვას, რომელიც ღვთის
შუამავლის ბაგეთაგან მოდიოდა, ისინი დიდი ყურადღებით სწავლობდნენ ღვთიური გზავნილის შინაარსს და შემდეგ ამ მოძღვრებას დიდი მონდომებით პრაქტიკულ ცხოვრებაში ნერგავდნენ. მათთვის ალლაჰი და მისი შუამავალი უფრო ძვირფასი იყო, ვიდრე სამყარო და ყველაფერი სხვა. მათი გულები ჭეშმარიტი რწმენით იყო გაჯერებული და მათ ამ რწმენისათვის ყველაფერი გაიღეს.
ყურანი არის ალლაჰის დაუსაბამო, მარადიული და შეუქმნელი სიტყვა, ღვთაებრივი გზავნილი, გზამკვლევი და წყალობა მთელი კაცობრიობისთვის, ეს ასე იყო დღემდე და ასევე დარჩება სამყაროს აღსასრულამდე. ამ
თვისებებიდან გამომდინარე, მისი ყველა საკითხი, სიბრძნესა და მიზანს ეფუძნება. თუმცა ისიც ფაქტია, რომ
ყურანი არ ანიჭებს მნიშვნელობას ისეთ საკითხებს, რომელიც მიზანს არ ემსახურება, ვინაიდან, ის განმარტავს იმ საკითხებს, რომლებსაც მიზნად ისახავს და ამ მეთოდით მკითხველის დიდ ყურადღებას იქცევს. ყურანში არსებული განმარტებები ანუ მისი ყველა აიათი, გაგებისა და აღქმის თვალსაზრისით, ერთნაირი არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მათგანი მარტივად გასაგებია, ზოგიერთი მათგანის გასაგებად, აუცილებელია ვიცოდეთ ყურანის სიტყვების პირდაპირი და ირიბი მნიშვნელობები, ასევე, მისი ზემოვლენის ფაქტორები, აიათების ასპექტები და მასში შემავალი სხვა მნიშვნელოვანი ფაქტორები.
სწავლების უახლოესი დარგი, რომელიც ეხმარება ადამიანებს ამ მხრივ, არის „მეცნიერება - თეფსირის მეთოდოლოგია (თეფსირი უსულუ) “. მეცნიერების ამ დარგში მოცემულია გარკვეული პრინციპები და მეთოდები, რაც ხელს უწყობს ყურანის სწორ ინტერპრეტაციასა და გაგებას. თეფსირის სწავლულების მიერ, სწავლების ეს დარგი, სწორედ ამ მიზნის განხორციელებისთვის იქნა შემუშავებული. ამ მიზეზით, თეფსირის მეთოდოლოგია შედგენილია ცალკე დამოუკიდებელ მეცნიერებად. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მასში არ იყო ყველა საკითხი ერთად შეკრებილი, მოგვიანებით პერიოდებში
დაიწერა ყოვლისმომცველი თეფისირის მეთოდოლოგიის წიგნები, რომლებიც აერთიანებდა ამ ეცნიერებაში
შემავალ ყველა საკითს. მათ შორის ყველაზე მოცულობითი არის ეზ-ზერქეშის (გ.794/1391) ნაშრომი - „ელ ბურჰან ფი ღ’ულუმილ ყურანი“ და ეს-სუიუტის (გ.911/1505) „ელ-ითყანი ფი ღ’ულუმილ ყურანი“. რა თქმა უნდა, ამ თემაზე სხვა ნაშრომებიც არსებობს. თქვენს ხელთაა წიგნი „თეფსირის ისტორია და მეთოდოლოგია“, რომელსაც წინამძღოლების გადამზადების დროს ვსწავლობდით. ვიმედოვნებთ, ის მეტწილად
შეავსებს იმ სიცარიელეს, რაც ამ მხრივ არსებობს. მასში
ყველაფერი დეტალურად არ არის მოცემული და ის ძირითადად საშუალო დონის მკითხველზეა გათვლილი.
ჩვენ უნდა გავისარჯოთ, წარმატების მიღწევისთვის კი ალლაჰს შევევედროთ და შევეკედლოთ! ყოველგავრი ქება-დიდება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის!
ისლამი, რომელიც უზენაესმა გამჩენმა კაცობრიობას თავისი შუამავლის მეშვეობით მოუვლინა, ორ
ძირითად წყაროს ეყრდნობა. მათგან პირველი - ყურანი, ხოლო მეორე ჰადისია. ყურანი, როგორც ზეპირად, ასევე წერილობით, ჩვენამდე უნაკლოდ იქნა მოტანილი. ხოლო ჰადისი, პირველ პერიოდში ძირითადად ზეპირად გადმოიცემოდა, მაგრამ შემდეგ პერიოდებში ისინიც წიგნებად იქნა შედგენილი.
ჰადისის სწორად შესწავლა, დროის შესაბამისად გაანალიზება და შუამავლის დარიგებებიდან ცოდნის
მიღება, ერთი მხრივ, ისლამის ისტორიის კარგ ცოდნაზე, ხოლო მეორე მხრივ, ამ ისტორიის განმავლობაში
დამკვიდრებული ტერმინოლოგიის შესწავლაზეა დამოკიდებული. სწორედ ამიტომ, თეოლოგიურ ფაკულტეტებზე, წინამძღოლების გადამზადების კურსებზე, ჰადისის მეთოდოლოგიის სწავლებამდე, ამ სფეროში ლექციების წაკითხვა, ზემოთ აღნიშნულ მეთოდს უკავშირდება. უამრავი დამხმარე წიგნია დაწერილი, რომელიც თეოლოგიურ ფაკულტეტზე ჰადისის ლექციისთვის გამოიყენება. ამ წიგნების ერთი ნაწილი - ჰადისის დოგმატიკას, ხოლო მეორე მათ ისტორიას და სხვა საკითხებს მოიცავს. ჩვენი მიზანია შემოგთავაზოთ ჰადისის ისტორიისა და მეთოდოლოგიის წიგნი, რომელიც მოსწავლეებს ჰადისის ისტორიის შესწავლაში დაეხმარება. ვიმედოვნებთ, კეთილგანწყობით შეხედავთ იმ შეცდომებს, რომლებიც შეიძლება უნებლიეთ იქნა დაშვებული.
მუსლიმთა სამმართველო
